CORONACRISIS

Lockdowns hebben desastreus effect

TASKFORCE CULTUURSECTOR KOMT MET HERSTELPLAN

Tekst Jan Bos Beeld Martin de Bouter

'WAAR BEHOEFTE AAN BESTAAT IS EEN DUIDELIJK PERSPECTIEF'

‘Open de poorten’. Onder dat motto heeft een groot aantal organisaties uit de culturele sector de krachten gebundeld. Nu de coronacrisis op z’n eind lijkt te lopen snakt de sector na twee jaar onzekerheid naar perspectief voor de langere termijn.

Het kabinet blijft halsstarrig doof voor de noden van de cultuursector, ook al zijn de signalen dat steeds meer cultuurmakers het water aan de lippen staat nauwelijks te negeren. Voor een breed samengestelde Taskforce Culturele en Creatieve sector was dat aanleiding om een doorwrocht plan over ‘Cultuur in tijden van corona’ op te stellen. Het plan bevat tal van voorstellen om de ‘verwoestende effecten van de coronacrisis’ enigszins het hoofd te bieden. Maar vooralsnog brengt dit het kabinet nog niet op andere gedachten. Weliswaar kan de cultuursector na de hopelijk laatste lockdown het publiek weer welkom heten, maar er geldt nog steeds de strenge restrictie dat bij grote evenementen het publiek eerst op corona moet worden getest. Bovendien heeft de coronacrisis een desastreus effect gehad op de gehele sector waar ze voorlopig nog niet van is hersteld. ‘Steunpakketten zijn daarom hard nodig’, stelt bestuurder Martin Kothman, ‘waar vooral behoefte aan bestaat is een duidelijk toekomstperspectief voor de langere termijn. Daarin moet de overheid in overleg met de sector snel voorzien.’

ROUTEKAART

De FNV maakt deel uit van de Creatieve Coalitie en is als zodanig betrokken bij de plannen die de Taskforce onder de aandacht van het kabinet heeft gebracht. ‘Wendbaarheid staat in de voorstellen van de taskforce centraal’, zet Kothman uiteen. ‘De sector wil dat er perspectief wordt geboden, daarom moet er een robuust arbeidsmarkt- en inkomensbeleid voor de middellange termijn komen. De sector komt nu zelf, creatief als ze is, met concrete voorstellen, zoals een routekaart die duidelijk maakt onder welke omstandigheden welke maatregelen in werking treden, mocht dat onverhoopt weer nodig zijn. Dan weet de sector tenminste van tevoren waar ze aan toe is, dat ontbrak volledig.’

De houding van het kabinet ten opzichte van de culturele sector getuigt volgens Kothman van dedain. ‘Als één sector heeft laten zien dat ze de veiligheid op orde heeft, dan is het wel de cultuursector. Denk bijvoorbeeld aan de fieldlabs die er zijn geweest. Besmettingen zijn dan ook nauwelijks te herleiden tot bezoekers van voorstellingen en concerten. Toch was er in de culturele sector steeds minder mogelijk dan in andere sectoren. Ik begrijp heel goed dat onze leden in de sector daar verbolgen over waren. De werkenden op en achter de podia voelen de coronamaatregelen voorlopig nog keihard in hun portemonnee. En als we niet snel met gedegen plannen komen gaat dat ons als samenleving opbreken.’

WEDEROPBOUW

Anders dan het kabinet denkt de Taskforce al volop na over mogelijkheden van herstel nu de crisis op haar retour is. Kom met een robuust pakket met herstelmaatregelen, geef ruimte aan wederopbouw van de culturele sector op regionaal en lokaal niveau en creëer een gezonde arbeidsmarkt. Langs die wegen zou de cultuursector er weer bovenop kunnen komen, bepleit de Taskforce. Vooralsnog vindt deze noodkreet nog geen gehoor in Den Haag. ‘In het akkoord van het nieuwe kabinet is slechts 170 miljoen euro gereserveerd voor het herstel van de culturele sector na de pandemie’, legt Kothman uit. ‘Dat is natuurlijk veel te weinig, dat is niet meer dan het plakken van pleisters op open wonden. De Raad voor Cultuur adviseert om minstens 470 miljoen euro beschikbaar te stellen, maar het lijkt alsof het kabinet geen oog heeft voor de noden van de culturele sector. Iedereen is door z’n reserves heen en goed geschoolde mensen, zoals technici en uitvoerende kunstenaars, hebben de sector verlaten. Daar moet je op anticiperen, maar zelfs nu er miljarden worden uitgegeven, trekt de cultuur aan het kortste eind en dat terwijl veel instellingen al sinds de bezuinigingen van toenmalig staatssecretaris Zijlstra op een houtje bijten.’

VERARMING

Als het aan de FNV ligt wordt alles op alles gezet om de belangen van de cultuursector hoger op de politieke agenda te krijgen. ‘Er is een permanente lobby nodig’, denkt Kothman. ‘Niet alleen richting het kabinet, maar ook naar gemeenten. Gemeenten krijgen steeds meer taken toebedeeld en als ze krap komen te zitten hebben ze al snel de neiging om in culturele voorzieningen te snijden. Dat moeten we voor zijn. Als cultuur niet de aandacht krijgt die ze verdient staat de hele samenleving een culturele verarming te wachten. Jong talent komt niet tot bloei en theaters zullen minder ruimte bieden aan het creatieve avontuur. Dat moeten we voorkomen.’

'IEDEREEN IS DOOR ZIJN RESERVES HEEN'

ONDERHANDELINGEN CAO ORKESTEN NL EN MUSEA CAO

Terwijl de aandacht vooral uitgaat naar de gevolgen van de coronacrisis wordt er gestaag door onderhandeld over de cao’s voor Orkesten en Musea.

De cao Orkesten NL is officieel al verlopen op 31 december 2020. Mede als gevolg van de coronacrisis zijn de onderhandelingen over een nieuwe cao ernstig vertraagd. Gestreefd wordt naar een cao met een looptijd van twee jaar, dus van 31 december 2020 tot en met 31 december 2022. Belangrijke bespreekpunten zijn het loon en de vergoedingen. Ook wordt gesproken over de planning en inzetbaarheid van musici.

Over een nieuwe Museum Cao is een akkoord bereikt voor de periode van 1 april 2021 tot en met 31 december 2022. De structurele loonsverhoging bedraagt in totaal 3,5 procent: 1 procent per 1 januari 2022 en 2,5 procent per 1 juli 2022. Daarnaast is een eenmalige uitkering van € 1000 afgesproken die inmiddels in december is uitgekeerd. Een aantal andere onderwerpen zal de komende periode nader worden uitgewerkt. Zo moet de werktijdenregeling een goed kader bieden waarbinnen onder andere zelfroosteren op lokaal niveau kan plaatsvinden. Ook over een thuiswerkregeling, de leeftijdsgrens bij nachtarbeid, duurzame inzetbaarheid, scholing, een regeling voor vervroegde uittreding bij zwaar werk en een zogenaamde generatieregeling (met mogelijkheid van minder werken met volledige pensioenopbouw) worden nog nadere afspraken gemaakt. Verschillende werkgroepen gaan daarmee aan de slag.

Deel deze pagina