CULTUURSECTOR

Cabaretier Andries Tunru over de coronacrisis

'VOOR KLEINE ZELFSTANDIGEN ZOALS IK, IS NIETS GEREGELD'

Tekst Jan Bos Beeld Liesbeth Dinnissen

'CULTUUR BIEDT TROOST, VERMAAK, VERDIEPING EN INSPIRATIE'

De coronacrisis heeft in de cultuursector keihard toegeslagen. Theaters zaten potdicht, museumcollecties stonden te verstoffen en duizenden cultuurmakers zaten werkloos thuis. Toch onderging de sector alle maatregelen lijdzaam. Pas na bijna twee jaar was de maat vol en kwam de cultuursector massaal in actie. Cabaretier Andries Tunru, van nature geen actievoerder, sloot zich er enthousiast bij aan.

Andries Tunru (30) timmert als cabaretier al sinds 2016 stevig aan de weg. Het predicaat ‘veelbelovend’ lijkt hij definitief ontstegen. Hij won meerdere prijzen, kreeg juichende recensies en zijn bekendheid kreeg vorig jaar een enorme boost toen hij bijna De slimste mens wist te winnen. De coronacrisis dreigde zijn opmars te stuiten, maar hij laat zich bepaald niet uit het veld slaan. ‘Vorig jaar rond Kerst had ik wel even een dip’, erkent hij, ‘alles ging weer dicht en er was geen enkel perspectief. Nu kan ik gelukkig weer het podium op, dat is ontzettend fijn.’

Nadat Tunru zijn eerste avondvullende programma vanwege corona vroegtijdig moest afblazen, dreigde ook zijn tweede show In Theorie in het water te vallen. Tot overmaat van ramp kon hij al snel geen aanspraak meer maken op het steunpakket van de overheid. ‘Dat is toegesneden op de gesubsidieerde sector en de gevestigde instellingen’, licht hij toe. ‘Daar is niks mis mee, waar ik wel moeite mee heb is dat helemaal niet is gekeken naar kleine zelfstandigen zoals ik. Daar is niets voor geregeld. Dat raakt niet alleen mij, maar ook de mensen die voor mij werken, zoals technici en decorbouwers.’ Als doorgewinterd performer is Tunru ondernemend en creatief genoeg om zichzelf zelfs tijdens harde lockdowns te kunnen bedruipen. ‘Ik ben vanuit huis livestreams gaan doen onder het motto ‘Tikkie voor Tunru’ en ik trad online op voor bedrijven, zo heb ik me kunnen redden. Maar veel technici zagen geen andere uitweg dan ergens een vaste baan te zoeken. Zij zijn aan hun lot overgelaten. Dat verwijt ik het kabinet.’

KAPSALONACTIE

Ondanks stevige kritiek op het coronabeleid heeft Tunru alle begrip voor de lastige positie van politici die voortdurend de medische, economische en maatschappelijke gevolgen tegen elkaar moeten afwegen. Toch sloot hij zich gretig aan bij de ‘kapsalonactie’ die collega’s Diederik Ebbinge en Sanne Wallis de Vries op 19 januari ontketenden. Theaters bleven dicht, maar kappers gingen open, dus werden met een voor de sector typerende creativiteit tientallen theaters omgetoverd tot kapsalons. Rondom de kappersstoel op het podium konden zo tal van artiesten voor een dankbaar publiek toch een optreden verzorgen, ook al probeerden sommige burgemeesters de actie te dwarsbomen.

Tunru toog naar het Rensentheater in Emmen waar hij warm werd onthaald. ‘Ik ben blij dat ik aan de actie kon meedoen en zo mijn steentje heb kunnen bijdragen’, blikt hij terug. ’Het was voor het eerst dat we in actie kwamen, eindelijk hebben we met z’n allen een vuist gemaakt. We gedragen ons steeds als het braafste jongetje van de klas, terwijl de theaters alles hartstikke goed hebben geregeld en de bezoekers nauwelijks risico lopen. Ik vraag me af waarom wij steeds buiten de boot vallen en er altijd eerst wordt gekeken naar winkels en andere traditionele ondernemingen. Alsof wij geen ondernemers zijn! De cultuur zorgt voor 4 procent van het bruto nationaal product, toch worden we niet serieus behandeld. Als er weer meer ruimte komt moeten ze ons net zo behandelen als alle andere sectoren.’

Tekst gaat verder onder de foto

'HET IS GOED DAT WE EEN KEER HEBBEN GEZEGD: "DENK OOK EENS AAN ONS!"'
'IK KAN WEER DOEN WAAR IK GOED IN BEN'

MINACHTING

De houding van de beleidsmakers ten opzichte van de cultuursector getuigt vooral van dedain, vindt de cabaretier. ‘Cultuur biedt troost, vermaak, verdieping en inspiratie, dat is misschien niet in geld uit te drukken, maar juist nu zijn dat heel belangrijke waarden. Toch worden we weggezet als “leuk voor d’r bij”, dat ervaar ik als beledigend.’ Die minachting was voor Tunru de motor om zijn doorgaans meer bedachtzame houding te laten varen en in actie te komen. ‘Cultuurmakers hebben vaak de neiging om zich begripvol op te stellen, zo zit ik ook in elkaar, maar het is goed dat we nu eens een keer duidelijk hebben gezegd: “Denk ook eens aan ons”.’

Hoewel nog lang niet alle wensen van de actievoerders zijn vervuld, is de ruimte dermate opgerekt dat Tunru weer aan het werk kan. ‘De actie heeft zeker impact gehad, eerst wilden ze alles om acht uur sluiten, dat is opgerekt naar tien uur. Dat is voor ons essentieel. Ik ben nu volop bezig met try outs voor m’n nieuwe programma, ik ben heel blij dat dat weer kan. Het publiek weet me gelukkig ook te vinden, al draai ik momenteel bij enkele voorstellingen wel verlies, want door de anderhalve-meter-maatregel kunnen er maar weinig mensen in de zalen waar ik nu speel. Dat haal ik hopelijk later wel weer in. Het belangrijkste is dat ik weer kan doen waar ik goed in ben en waar ik mijn identiteit aan ontleen.’

VEERKRACHT

Hoewel de pandemie zijn leven danig overhoop heeft gegooid, probeert Tunru er toch ook wat positiefs aan te ontlenen. ‘Omdat ik online optredens heb gedaan, heb ik veel geleerd over digitale mogelijkheden tot interactie, daar ga ik in de toekomst zeker iets mee doen. En qua veerkracht en flexibiliteit ben ik enorm gegroeid, dat is ook winst.’ Niemand weet hoe corona zich ontwikkelt en welke maatregelen de sector eventueel nog boven het hoofd hangen. Maar wat er ook gebeurt, Tunru heeft zijn stiel gevonden en hij kan zich niet voorstellen dat hij ooit het cabaret de rug toekeert. ‘Ik zie om me heen dat beginnende cabaretiers ermee stoppen, het is triest om te zien dat ze door corona geen naam kunnen opbouwen en dat hun talent niet tot bloei komt. Ik heb het geluk dat ik al wat bekendheid heb, dat maakt het voor mij makkelijker. Ik ga er onder alle omstandigheden mee door. Dit is wat ik moet doen, ik wil m’n verhaal kunnen delen, dat is mijn drive, geld speelt daarbij geen rol.’

'IK VRAAG ME AF WAAROM DE CULTUURSECTOR STEEDS BUITEN DE BOOT VALT'

VOORSTELLING 'IN THEORIE' OVERAL TE ZIEN

In Theorie, het tweede avondvullende programma van Andries Tunru gaat op 23 maart in première in de Stadsschouwburg Utrecht. Daarna speelt hij door het hele land. Kijk voor meer informatie en het bestellen van kaarten op zijn website: www.andriestunru.nl

Deel deze pagina