ZELFSTANDIGEN OP HET MEDIAPARK

Onderhandelingspositie zzp'ers moet nadrukkelijk verbeterd worden

EEN LEVEL PLAYING FIELD VOOR ZELFSTANDIGEN

MARTIN KOTHMAN: 'ER IS BEHOEFTE AAN EEN GOEDE RAAMOVEREENKOMST DIE OOK HANDHAAFBAAR IS. EN DAT VEREIST COLLECTIEVE AFSPRAKEN.'

Er wordt op het Mediapark in Hilversum hard gestreden voor een level playing field voor zelfstandigen die in de media werkzaam zijn. De onderhandelingspositie van zelfstandigen ten opzichte van de omroep waarvoor ze werken, moet nadrukkelijk verbeterd worden. Dat houdt in dat er in collectieve zin over raamovereenkomsten gesproken moet worden, een onderwerp dat de omroepen tot nu toe liever afhouden.

‘Er worden met zzp’ers wel individuele afspraken gemaakt, maar dat zijn standaard raamovereenkomsten, met standaard arbeidsvoorwaarden. Dat betekent meestal: ‘Tekenen bij het kruisje’. We hebben als FNV-vertegenwoordiger van onze zzp-leden wel overleg met een van de omroepdirecties gehad. Dat heeft gelukkig geleid tot enkele eenzijdige (ook wettelijk noodzakelijke) aanpassingen/verbeteringen in de raamovereenkomst. Maar tot op heden houden de omroepen collectief overleg over de voorwaarden van zzp'ers af,’ schetst bestuurder Martin Kothman het probleem. Alleen als je met elkaar op een open transparante wijze in collectief overleg gaat kan echt een level playing field tot stand komen.

PAYROLLCONSTRUCTIE

Er zijn veel zelfstandige leden in Hilversum. Onder meer de leden van FNV Crewbelangen. Zij werken als zzp'er of als payroller via partijen als bijvoorbeeld Tentoo en AV-select, een dochter van Randstad. Dan heb je dus een opdrachtovereenkomst, met een payrollconstructie. Een schimmige constructie die in de praktijk voor veel zzp'ers moeilijk te doorgronden is. Sinds 1 januari is de wet arbeidsmarkt in balans in werking getreden. Deze wet geeft payrollers recht op gelijke arbeidsvoorwaarden (level playing field) als collega’s die onder de cao van de omroep vallen.

FAIR PRACTICE

‘In de cao-voorstellen naar de omroepen en facilitair bedrijven toe willen we het level playing field gelijktrekken,’ zegt Martin. ‘Door in te zoomen op fair practice. We bieden hen aan om samen vorm te geven aan wat dat precies inhoudt. Want in individuele onderhandelingen tussen zelfstandigen met omroepen of facilitair bedrijven komen ze er vaak met lege handen uit omdat je als individuele freelancer nu eenmaal vaak een slechtere onderhandelingspositie hebt.’ De overheid heeft dat ook gezien. Het ministerie van OCW wil fair practice in de culturele sector bevorderen. En mededingingswaakhond ACM biedt ook meer ruimte aan partijen op de arbeidsmarkt om collectieve afspraken te kunnen maken.

BEHOEFTE AAN RAAMOVEREENKOMST

‘Hét onderwerp dat bij de omroepen voortdurend de kop opsteekt is een standaard raamovereenkomst. Daarover willen we graag met de omroepen in overleg maar die houden dat af. Maar zelfs als we dat aanpakken, krijg je een ‘waterbedeffect’. Als je hier drukt, gaat het daar omhoog. Oftewel: Er worden andere wegen (contractvormen of voorwaarden) gezocht om kosten te besparen. Daarom is er ook behoefte aan een goede raamovereenkomst die ook handhaafbaar is. En dat vereist collectieve afspraken.

ANGEL UIT ARBEIDSVOORWAARDENCONCURRENTIE

‘En niet alleen zzp’ers hebben baat bij fair practice; de rest van de arbeidsmarkt ook. Want ook de werknemers in loondienstverband, die onder de cao vallen, worden daar beter van. Want het trekt de arbeidsvoorwaardenconcurrentie eruit. Dat is de achtergrond van de discussie die we met de werkgevers voeren. Dan wordt er ook weer meer gekeken naar de kwaliteit van de zzp’er: Wat kun je? Wat zijn je kwaliteiten? En worden zzp’ers minder gedwongen om hun arbeid tegen een veel te laag tarief in te zetten.’

ACTIVISTISCHER

‘Ik zeg wel eens: het is zo jammer dat mediamedewerkers of kunstenaars geen tractoren hebben. Het onderwijs heeft al een aantal stakingen achter de rug en we zijn er nog niet. De boeren voeren om de haverklap actie. We hebben weleens tegen werkgevers gezegd dat de televisie een avondje op zwart kan. Maar dat willen onze medewerkers voor en achter de schermen nog niet. Als het over het plannen van acties gaat, zeggen ze: ‘We willen onze klant niet in de steek laten’.
Hetzelfde zie je in het onderwijs en in de zorg: we willen de kinderen niet treffen en we willen de oudjes niet treffen. Actievoeren betekent per definitie dat een partij er last van heeft, anders ontwikkel je geen druk. Maar het kan wel een tandje activistischer. En dat betekent in ieder geval dat mensen zich bij ons moeten aansluiten. Want alleen als omroepmedewerkers samen werken kan je effectief druk op bouwen. Dat werkt al eeuwen zo en zorgt voor een gezonde balans op de arbeidsmarkt.

Deel deze pagina